POLSCY NAUKOWCY WYKORZYSTYWALI STEM, ZANIM TO ZOSTAŁO NAZWANE I STAŁO SIĘ MODNE!
ODKRYWCY
Śladami Polskich Naukowców
Śladami polskich naukowców, to projekt zaplanowany i wykonany przez Zespół Stargardzkiego Centrum Nauki FILARY, mający charakter interdyscyplinarny, multimedialny i kompleksowy, który przenosi sylwetki 15 wybitnych Polek i Polaków do naszej przestrzeni, w formie multimedialnej wystawy oraz cyklu zajęć warsztatowych.
Celem projektu jest popularyzacja osiągnięć polskich naukowców oraz zwiększenie zainteresowania młodzieży naukami STEM.
STEM to akronim od Science (Nauka), Technology (Technologia), Engineering (Inżynieria) i Mathematics (Matematyka), czyli zestaw dziedzin nauki i techniki. Jest to podejście edukacyjne, które integruje te obszary, kładąc nacisk na praktyczne zastosowanie wiedzy oraz rozwój umiejętności analitycznego myślenia i rozwiązywania problemów.
Bohaterowie projektu
W naszej historii znalazło się wielu wybitnych badaczy, których odkrycia na zawsze zmieniły światową naukę, a my ich nie znamy!
Gdy myślimy o polskich naukowcach, zwykle do głowy przychodzi nam zaledwie kilka nazwisk: Maria Skłodowska - Curie, Mikołaj Kopernik, czasem Jan Heweliusz, astronom który zrewolucjonizował badanie Księżyca, czy wynalazca lampy naftowej Ignacy Łukasiewicz i naukowcy z którymi zetknęliśmy się w toku kształcenia kierunkowego.
Do projektu wybraliśmy zaledwie 15. naukowców, z różnych okresów w historii i różnych dziedzin

Ignacy Łukasiewicz
uzyskał naftę i skonstruował lampę na to paliwo

Jacek Karpiński
stworzył szesnastobitowy komputer K-202

Jan Czochralski
wynalazca metody otrzymywania monokryształów, będącej podstawą produkcji układów scalonych

Jan Szczepanik
skonstruował teletroskop, urządzenie przekazujące na odległość kolorowy obraz i dźwięk

Józef Hofmann
opatentował ponad 70 wynalazków w dziedzinie motoryzacji i muzyki, między innymi regulowany taboret do fortepianu

Kazimierz Funk
jako pierwszy na świecie wyizolował witaminę

Kazimierz Prószyński
skonstruował aeroskop – pierwszą ręczną kamerę filmową ze stabilizacją obrazu

Kazimierz Żegleń
stworzył tkaninę kuloodporną

Maria Skłodowska-Curie
odkryła pierwiastki promieniotwórcze rad i polon, zdobyła dwie Nagrody Nobla w różnych dziedzinach – fizyka i chemia

Napoleon Cybulski
przeprowadził pionierskie w skali światowej badania fal elektroencefalograficznych (EEG)

Mieczysław Bekker
zaprojektował łazik księżycowy, który brał udział w misjach Apollo

Mikołaj Kopernik
twórca teorii heliocentrycznej

Rudolf Weigl
opracował szczepionkę przeciw tyfusowi plamistemu

Stefan Drzewiecki
skonstruował pierwszą łódź podwodną i wykorzystał w niej peryskop oraz zbudował płatowiec i wyposażył go w tylne śmigło

Zofia Kielan-Jaworowska
jedna z najwybitniejszych specjalistów w zakresie badań nad pierwotnymi ssakami na świecie
Warsztarty
Interdyscyplinarne
Przygotowaliśmy autorskie zajęcia warsztatowe, pozwalające przybliżyć dyscypliny, którymi zajmowali się: M. Skłodowska-Curie, M. Kopernik, I. Łukasiewicz, J. Czochralski i S. Drzewiecki, tj. chemię, fizykę, astronomię, matematykę, kartografię, a jednocześnie zajęcia te stymulują otwartość na doświadczanie i nowoczesne technologie.
Uczestnicy zajęć zapoznają się z:
- metodami badań stosowanymi przez patronujących warsztatom naukowców,
- stosowanymi przez nich rozwiązaniami,
- praktycznymi zastosowaniami ich teorii, odkryć i wynalazków,
- różnorodnością dziedzin naukowych i narzędziami wykorzystywanymi do doświadczania tych dziedzin,
- postaci naukowców patronujących projektowi uczą odwagi, pasji, wytrwałości, wiary w siebie, krytycznego myślenia, dążenia do zrozumienia świata i odpowiedzialnego korzystania z zasobów natury.
Uczestnictwo w przygotowanych zajęciach pozwala pogłębić wiedzę i rozwinąć kompetencje STEAM, poprzez aktywne, eksperymentalne zajęcia inspirowane dokonaniami polskich naukowców.



Multimedialna
wystawa
W ramach projektu przygotowaliśmy wystawę plakatów, prezentującą sylwetki 15. polskich naukowców oraz ich dokonania. Wystawę wzbogacają interaktywne modele wybranych wynalazków.

Animacje
Bohaterami krótkich, około 60. sekundowych, animacji stworzonych przez Zespół SCN FILARY, są polscy odkrywcy, wynalazcy, badacze, ich dokonania naukowe ale również ciekawostki z życia prywatnego i zainteresowania wykraczające poza dziedzinę, z której są znani.
Animacje prezentowane są na tabletach.
Ulotka
Dla uczestników projektu przygotowaliśmy ulotkę, w syntetyczny sposób przybliżające sylwetki wybranych przez nas, polskich uczonych i ich największe dokonania. Można jej użyć do pogłębiania i utrwalania wiedzy, zdobytej w naszym projekcie. Treści zamieszczone w ulotce, mogą być pomocne w podjęciu decyzji, o udziale w naszym projekcie.
Teraz nasz projekt może trafić do Ciebie!
Ten projekt jest dla Ciebie, jeśli marzy Ci się:
- upowszechnienie wiedzy o dokonaniach polskich naukowców;
- rozwinięcie kompetencji eksperymentowania i współpracy;
- zaszczepienie przekonania, że w każdej dziedzinie można wiele dokonać;
- Twoi uczniowie znają zaledwie kilka nazwisk polskich naukowców, a nauka jest przez nich postrzegana abstrakcyjnie;
- chcesz wskazać swoim uczniom inspirujące wzorce, pokazując naukę, jako twórczy proces i realny kierunek kariery.
Ten projekt nie jest dla Ciebie, jeśli w Twojej klasie, szkole, organizacji, miejscowości, środowisku:
- znane są sylwetki i dokonania odkrywców, badaczy, wynalazców pochodzenia polskiego;
- eksperymentowanie, prowadzenie doświadczeń są normą;
- analityczne myślenie, naukowa kreatywność, ciekawość świata, umiejętności pracy zespołowej i komunikacji są na mistrzowskim poziomie;
- praktyczne zastosowanie wiedzy nie jest problemem;
- nauka, zwłaszcza przedmiotów ścisłych i technicznych jest interesująca i wszyscy chłoną ją z pasją;
- poszukiwanie nowych rozwiązań, to niemalże zbiorowe hobby;
- wszyscy mają przekonanie, że w każdej dziedzinie można wiele dokonać;
- rozwój zainteresowań i wszelkie aktywności są na porządku dziennym;
- panuje powszechny szacunek dla różnych perspektyw, zainteresowań i różnych talentów.
Pozostaje tylko decyzja, czy FILARY przyjeżdżają do Was, czy Wy przyjedziecie do FILARÓW.
Projekt „Śladami polskich naukowców – mobilna wystawa i warsztaty STEM” sfinansowany ze środków Ministerstwa Edukacji w ramach programu Ministra Edukacji „Odkrywcy” na 2025 r.”



